Proverbs 1

1 These are the proverbs of Solomon son of David, king of Israel,

1 Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, Vua Y-sơ-ra-ên:

2 for gaining wisdom and discipline, for comprehending words of insight,

2 Đặng khiến cho người ta hiểu biết sự khôn ngoan và điều khuyên dạy, Cùng phân biệt các lời thông sáng;

3 and for receiving instruction in wise living and in righteousness, justice, and equity.

3 Để nhận lãnh điều dạy dỗ theo sự khôn ngoan, Sự công bình, lý đoán, và sự chánh trực;

4 To impart prudence to the simple and knowledge and discretion to the young,

4 Hầu cho người ngu dốt được sự khôn khéo, Gã trai trẻ được sự tri thức và sự dẽ dặt.

5 let the wise listen and gain instruction, and the discerning acquire wise counsel

5 Kẻ khôn sẽ nghe và thêm lên sự học vấn, Người thông sáng sẽ được rộng mưu trí,

6 by understanding the proverbs and parables, the sayings and riddles of the wise.

6 Để hiểu biết châm ngôn, thí dụ, Và lời của người khôn ngoan, cùng câu đố nhiệm của họ.

7 The fear of the LORD is the beginning of knowledge, but fools despise wisdom and discipline.

7 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự tri thức; Còn kẻ ngu muội khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.

8 Listen, my son, to your father’s instruction, and do not forsake the teaching of your mother.

8 Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha, Chớ bỏ phép tắc của mẹ con;

9 For they are a garland of grace on your head and a pendant around your neck.

9 Vì ấy sẽ như một dây hoa trên đầu con, Giống như những vòng đeo quanh cổ của con.

10 My son, if sinners entice you, do not yield to them.

10 Hỡi con, nếu kẻ tội nhân kiếm thế quyến dụ con, Chớ khứng theo.

11 If they say, “Come along, let us lie in wait for blood, let us ambush the innocent without cause,

11 Nếu chúng nó nói: “Hãy đến cùng chúng ta, phục rình làm đổ huyết người, Núp đợi hại vô cớ kẻ chẳng tội;

12 let us swallow them alive like Sheol, and whole like those descending into the Pit.

12 Chúng ta sẽ nuốt sống chúng nó như âm phủ, Và còn nguyên vẹn như kẻ xuống mồ mả;

13 We will find all manner of precious goods; we will fill our houses with plunder.

13 Chúng ta sẽ được các thứ của báu, Chất đầy nhà chúng ta những của cướp;

14 Throw in your lot with us; let us all share one purse”—

14 Hãy lấy phần ngươi với chúng ta, Chúng ta cả thảy sẽ có một túi bạc mà thôi.”

15 my son, do not walk the road with them or set foot upon their path.

15 Hỡi con, đừng đi đường cùng chúng nó; Hãy cấm giữ chân con, chớ vào lối của họ;

16 For their feet run to evil, and they are swift to shed blood.

16 Vì chân chúng nó chạy đến sự ác, Lật đật làm đổ huyết ra.

17 How futile it is to spread the net where any bird can see it!

17 Vì giăng lưới ra trước mặt các loài có cánh Lấy làm luống công thay;

18 But they lie in wait for their own blood; they ambush their own lives.

18 Chính những người ấy thật phục mưu làm đổ huyết mình ra, Và núp rình hại mạng sống mình.

19 Such is the fate of all who are greedy, whose unjust gain takes the lives of its possessors.

19 Đó là đường của những kẻ tham lợi bất nghĩa; Lợi như thể đoạt lấy mạng sống của kẻ được nó.

20 Wisdom calls out in the street, she lifts her voice in the square;

20 Sự khôn ngoan hô lên ngoài đường, Cất tiếng dội ra nơi phố chợ;

21 in the main concourse she cries aloud, at the city gates she makes her speech:

21 Khôn ngoan kêu la ở đầu đường dộn dực ồn ào; Tại cửa thành, và nội trong thành người phán lời mình ra,

22 “How long, O simple ones, will you love your simple ways? How long will scoffers delight in their scorn and fools hate knowledge?

22 Mà rằng: Hỡi kẻ ngu dốt, các ngươi sẽ mến sự ngu dại cho đến bao giờ? Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng, Và kẻ dại dột sẽ ghét sự tri thức cho đến chừng nào?

23 If you had repented at my rebuke, then surely I would have poured out my spirit on you; I would have made my words known to you.

23 Nhân vì ta trách các ngươi, các ngươi khá trở lại; Kìa, ta sẽ đổ thần linh ta trên các ngươi; Ta sẽ làm cho các ngươi biết những lời của ta.

24 Because you refused my call, and no one took my outstretched hand,

24 Bởi vì ta kêu gọi, mà các ngươi không khứng nghe, Ta giơ tay ta ra, lại chẳng có ai chủ ý;

25 because you neglected all my counsel, and wanted none of my correction,

25 Nhưng các ngươi đã bỏ hết lời khuyên dạy ta, Không chịu lời quở trách ta;

26 in turn I will mock your calamity; I will sneer when terror strikes you,

26 Nên trong lúc các ngươi bị tai nạn, ta cũng sẽ chê cười, Khi sự sợ hãi giáng cho các ngươi, ắt ta sẽ nhạo báng;

27 when your dread comes like a storm, and your destruction like a whirlwind, when distress and anguish overwhelm you.

27 Khi sự sợ hãi các ngươi xảy đến thình lình như gió bão, Tai nạn xông vào các ngươi như cơn trốt, Và sự ngặt nghèo, khốn cực giáng trên các ngươi.

28 Then they will call on me, but I will not answer; they will earnestly seek me, but will not find me.

28 Bấy giờ chúng nó sẽ kêu cầu cùng ta, nhưng ta sẽ không đáp lời; Sáng sớm chúng nó sẽ tìm ta, nhưng không gặp được.

29 For they hated knowledge and chose not to fear the LORD.

29 Aáy bởi vì chúng nó ghét sự hiểu biết, Không chọn lấy sự kính sợ Đức Giê-hô-va,

30 They accepted none of my counsel; they despised all my reproof.

30 Cũng không muốn theo sự khuyên dạy ta, Và chê bai các lời quở trách ta;

31 So they will eat the fruit of their own way, and be filled with their own devices.

31 Vì vậy chúng nó sẽ ăn bông trái của đường lối mình, Và được no nê mưu chước của riêng mình.

32 For the waywardness of the simple will slay them, and the complacency of fools will destroy them.

32 Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng nó, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại cho chúng nó.

33 But whoever listens to me will dwell in safety, secure from the fear of evil.”

33 Nhưng ai khứng nghe ta ắt sẽ ở an nhiên vô sự, Được bình tịnh, không sợ tai họa nào.