Proverbs 14

1 Every wise woman builds her house, but a foolish one tears it down with her own hands.

1 Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.

2 He who walks in uprightness fears the LORD, but the one who is devious in his ways despises Him.

2 Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,

3 The proud speech of a fool brings a rod to his back, but the lips of the wise protect them.

3 Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.

4 Where there are no oxen, the manger is empty, but an abundant harvest comes through the strength of the ox.

4 Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.

5 An honest witness does not deceive, but a dishonest witness pours forth lies.

5 Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.

6 A mocker seeks wisdom and finds none, but knowledge comes easily to the discerning.

6 Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.

7 Stay away from a foolish man; you will gain no knowledge from his speech.

7 Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.

8 The wisdom of the prudent is to discern his way, but the folly of fools deceives them.

8 Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.

9 Fools mock the making of amends, but goodwill is found among the upright.

9 Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời.

10 The heart knows its own bitterness, and no stranger shares in its joy.

10 Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được.

11 The house of the wicked will be destroyed, but the tent of the upright will flourish.

11 Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh.

12 There is a way that seems right to a man, but its end is the way of death.

12 Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.

13 Even in laughter the heart may ache, and joy may end in sorrow.

13 Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.

14 The backslider in heart receives the fill of his own ways, but a good man is rewarded for his ways.

14 Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.

15 The simple man believes every word, but the prudent man watches his steps.

15 Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.

16 A wise man fears and turns from evil, but a fool is careless and reckless.

16 Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.

17 A quick-tempered man acts foolishly, and a devious man is hated.

17 Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét.

18 The simple inherit folly, but the prudent are crowned with knowledge.

18 Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.

19 The evil bow before the good, and the wicked at the gates of the righteous.

19 Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.

20 The poor man is hated even by his neighbor, but many are those who love the rich.

20 Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.

21 He who despises his neighbor sins, but blessed is he who shows kindness to the poor.

21 Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.

22 Do not those who contrive evil go astray? But those who plan goodness find loving devotion and faithfulness.

22 Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhân từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.

23 There is profit in all labor, but mere talk leads only to poverty.

23 Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.

24 The crown of the wise is their wealth, but the effort of fools is folly.

24 Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.

25 A truthful witness saves lives, but one who utters lies is deceitful.

25 Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.

26 He who fears the LORD is secure in confidence, and his children shall have a place of refuge.

26 Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.

27 The fear of the LORD is a fountain of life, turning a man from the snares of death.

27 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.

28 A large population is a king’s splendor, but a lack of subjects is a prince’s ruin.

28 Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.

29 A patient man has great understanding, but a quick-tempered man promotes folly.

29 Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.

30 A tranquil heart is life to the body, but envy rots the bones.

30 Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.

31 Whoever oppresses the poor taunts their Maker, but whoever is kind to the needy honors Him.

31 Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.

32 The wicked man is thrown down by his own sin, but the righteous man has a refuge even in death.

32 Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.

33 Wisdom rests in the heart of the discerning; even among fools she is known.

33 Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.

34 Righteousness exalts a nation, but sin is a disgrace to any people.

34 Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.

35 A king delights in a wise servant, but his anger falls on the shameful.

35 Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.